Czerwonograd

Czerwonograd - miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie Sokalskim, 15 km od granicy z Polską, u ujścia Sołokiji do Bugu. Do 17 września 1939 miasto położone w województwie lwowskim.

 

Obecny Czerwonograd został założony w 1692 roku przez Szczęsnego Kazimierza Potockiego i nazwany na cześć jego żony Krystyny z  Lubomirskiego - Krystynopolem. Kolejnymi właścicielami byli Franciszek Salezy Potocki, wojewoda kijowski i jego syn Stanisław Szczęsny Potocki, dziedzic potężnej fortuny. Jako osiemnastolatek ożenił się on potajemnie z Gertrudą Komorowską. O jej tajemniczą śmierć obwiniano później ojca Szczęsnego. W 1772 Franciszek Salezy Potocki założył w Krystynopolu cerkiew i klasztor bazylianów, później własność m.in. Starzeńskich i Fuchsów. Szczęsny Potocki, wojewoda ruski, generał artylerii koronnej, starosta bełski, hrubieszowski, sokolski, hajsyński i targowiczanin po śmierci rodziców odstąpił rodzinny Krystynopol ks. Adamowi Ponińskiemu. Jako swoją główną rezydencję Szczęsny wybrał Tulczyn, gdzie wzniósł wspaniałą rezydencję.

 

W Krystynopolu znajdował się piękny zespół pałacowy, który był jedną z najwspanialszych rezydencji magnackich. W XIX w. podniszczony pałac często zmieniał właścicieli, a od czasów I wojny światowej był już właściwie nie zamieszkały. Obecnie w pałacu mieści się niewielkie muzeum regionalne. Miejsce dawnego barokowego ogrodu zajmuje stadion piłkarski. Mieści się tu również kościół bernardynów (XVIII w.) oraz kościół bazylianów (XVIII w.)

 

W okresie międzywojennym Krystynopol znajdował się w granicach Polski. 15 lutego 1951 roku został wraz z Sokalszczyźną przekazany ZSRR na mocy umowy międzypaństwowej. W zamian za Sokalszczyźnę Polska otrzymała 3 czerwca 1951 roku Ustrzyki Dolne i ziemie w Bieszczadach.

Nieoficjalnym powodem „wymiany” były złoża węgla kamiennego na Sokalszczyźnie za co przekazano Polsce tereny o ubogich glebach i z wyeksploatowanymi złożami ropy.

 

 

Strona internetowa Czerwonogradu: http://www.chervonograd-city.gov.ua